ابن أبي أصيبعة ( مترجم : سيد جعفر غضبان )

485

عيون الأنباء في طبقات الأطباء ( فارسى )

و مرا بر دشمنانم پيروز ساخت . دشمنان من دشمنان ستمگرى بودند . خداوند مرا از حيث مقام و درجه و مكنت و ثروت بر آنها برتر نمود . من خدا را در هرحال شكر و حمد و سپاس مىگزارم . اينها عينا يادداشتهاى شخصى حنين بن اسحاق بود . از جملهء بيانات او اين جمله است كه گفت : شبها روز مردم اديب است . حنين بن اسحاق كتابهائى به اين شرح دارد : 1 - « كتاب المسائل » - اين كتاب در بيان مقدمهء طب است ، زيرا در آن كليات و مطالبى آورده است ، كه در حقيقت در رديف مبادى و اوائل طب محسوب مىشود . تمام اين كتاب از حنين نيست ، بلكه شاگرد او حبيش اعسم آن را تمام نموده است . لذا ابن ابى صادق در شرح آن گفته است : حنين معانى و مفاد اين كتاب را جمع كرد و در يادداشتها و مسوده‌ها نوشته ، حتى بعضى از صفحات آن سفيد مانده و آنها را حنين در مدت حيات خود يادداشت كرده بود ، كه حبيش بن حسن شاگرد و پسر خواهرش بقيه را مرتب ساخت و از طرف خود نيز بر آن اضافاتى نوشت و به آنچه حنين در دستور خود اثبات كرده بود ، ملحق ساخت و آنچه در نسخه‌هاى اين كتاب ملاحظه مىشود ، اضافات حبيش در قسمت بيان اوقات بيمارىهاى چهارگانه تا آخر كتاب است . كتاب مزبور بنام « كتاب المسائل لحنين » مشهور است . ابن ابى صادق گفته است : اضافات حبيش در مورد ترياقها است و بر گفتهء خود اين‌طور استدلال نموده : كه حنين بن - اسحق دو مقاله نوشته كه در آن دو مقاله بيانات جالينوس را در مورد ترياقها شرح داده است . اگر در موضوع ترياقها خودش چيزى نوشته بود ، مىگفت كه من مطالبى در شرح ترياقها نوشته‌ام . گفته‌اند حنين تأليف اين كتاب را در ايام متوكل شروع كرد و آن هنگامى است كه متوكل او را رئيس اطباء نموده بود ؛ 2 - « كتاب العشر مقالات فى العين » ( كتاب ده مقاله در چشم ) - در نسخه‌هاى اين كتاب اختلاف بسيار است . مقالات آن بيك اندازه نيست . بعضى مختصر و بعضى